{"id":5747,"date":"2022-07-19T16:29:59","date_gmt":"2022-07-19T14:29:59","guid":{"rendered":"https:\/\/www.profartspla.info\/wordpress\/?post_type=glossary&#038;p=5747"},"modified":"2025-06-09T20:12:45","modified_gmt":"2025-06-09T18:12:45","slug":"dispositif","status":"publish","type":"glossary","link":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dispositif\/","title":{"rendered":"Dispositif"},"content":{"rendered":"<p class=\"has-text-align-center has-medium-font-size\"><strong><a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_f7f23a50809cf00a447146e8009df992\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dispositif\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>Dispositif<\/a><\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Qu&rsquo;est-ce qu&rsquo;un <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_f7f23a50809cf00a447146e8009df992\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dispositif\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>dispositif<\/a> en art ?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p><strong>Ensemble d&rsquo;&eacute;l&eacute;ments (<a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_742e413c4d2c3d07f6399f477c6baa0f\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/espace\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>espace<\/a> <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_2f5511a24a9ca4b86593cee15a17fe06\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/architecture\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>architectural<\/a>, &eacute;l&eacute;ments de design, luminosit&eacute;, <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_a1d5d66abcb04cdd3bafe66ee6797934\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/mise-en-scene\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>mise en sc&egrave;ne<\/a>, d&eacute;cors, discours, modalit&eacute;s de <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_085c08dcb4d02183d053f44935fe0a2e\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/presentation\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>pr&eacute;sentation<\/a>, d&rsquo;<a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_d5529dff4fa57101fc2faf9d4e10de45\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/accrochage\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>accrochage<\/a>, de <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_5f2551e558bab09cf227bd91dadd9c78\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dispositif-de-monstration\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>monstration<\/a>, d&rsquo;<a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_00e1dcd087643be50967bd2050b29be5\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/exposition\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>exposition<\/a> &hellip;) agenc&eacute;s pour une oeuvre en vue de donner &agrave; (la) penser, &agrave; (la) voir, &agrave; (la) ressentir, et &agrave; (en) parler.<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>D&eacute;finitions g&eacute;n&eacute;ralistes :&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\"><li><strong>&laquo;&nbsp;Mani&egrave;re dont sont&nbsp;dispos&eacute;es,&nbsp;en vue d&rsquo;un&nbsp;but pr&eacute;cis, les pi&egrave;ces d&rsquo;un appareil,&nbsp;les parties d&rsquo;une machine&nbsp;&raquo;.<\/strong><\/li><li><strong>&laquo;&nbsp;Ensemble d&rsquo;&eacute;l&eacute;ments agenc&eacute;s en vue d&rsquo;un but pr&eacute;cis&nbsp;&raquo; .<\/strong><\/li><li><em>&laquo;&nbsp;ART MILIT.<\/em>&nbsp;Ensemble de mesures, de moyens, dispos&eacute;s en vue d&rsquo;une fin strat&eacute;gique&nbsp;&raquo;.<\/li><li><strong>&laquo;&nbsp;<a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_f7f23a50809cf00a447146e8009df992\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dispositif\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>Dispositif<\/a> : Ensemble des composantes de toutes <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_6b7c8487082afb5b641ff9c4857ae007\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/nature\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>natures<\/a> (temporelle, spatiale, instrumentale, etc.) choisies dans un <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_d6ddffd23eb46f50da8682a1f6be7781\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dessein\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>dessein<\/a> particulier&nbsp;&raquo;.<\/strong><\/li><li><strong>&laquo;&nbsp;Un ensemble de moyens dispos&eacute;s conform&eacute;ment &agrave; un <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_b339f2d294723940391ede116b2f9f8a\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/plan\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>plan<\/a>&nbsp;&raquo;<\/strong><\/li><li><strong>&laquo;&nbsp;Un ensemble de moyens humains et mat&eacute;riels mis en &oelig;uvre afin d&rsquo;atteindre un objectif&nbsp;&raquo; (Lameul, 2005).<\/strong><\/li><li>&laquo;&nbsp;Un ensemble de moyens humains et mat&eacute;riels agenc&eacute;s en vue de faciliter un <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_03eb3cebdf780c7bab93e53215c40f8c\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/processus\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>processus<\/a> d&rsquo;apprentissage&nbsp;&raquo; (Blandin 2002).<\/li><li>&laquo;&nbsp;&hellip; une instance, un <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_cb1fb44505cadc57a300d92ad7269545\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/lieu\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>lieu<\/a> social d&rsquo;interaction et de coop&eacute;ration poss&eacute;dant ses intentions, son fonctionnement mat&eacute;riel et symbolique enfin, ses modes d&rsquo;interactions propres. L&rsquo;&eacute;conomie d&rsquo;un <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_f7f23a50809cf00a447146e8009df992\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dispositif\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>dispositif<\/a> &ndash; son fonctionnement &ndash; d&eacute;termin&eacute;e par les intentions, s&rsquo;appuie sur l&rsquo;<strong><a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_b46b373483e741c8931c5a07a320513f\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/organisation\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>organisation<\/a> structur&eacute;e de moyens mat&eacute;riels, technologiques, symboliques et relationnels<\/strong>&nbsp;qui mod&eacute;lisent, &agrave; partir de leurs caract&eacute;ristiques propres, les comportements et les conduites sociales (affectives et relationnelles), cognitives, communicatives des sujets&nbsp;&raquo;&nbsp;(Peraya, 1999).<\/li><\/ul>\n\n\n\n<p><em>&laquo; J&rsquo;appelle <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_f7f23a50809cf00a447146e8009df992\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dispositif\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>dispositif<\/a> tout ce qui a, d&rsquo;une mani&egrave;re ou d&rsquo;une autre, la capacit&eacute; de capturer, d&rsquo;orienter, de d&eacute;terminer, d&rsquo;intercepter, de modeler, de contr&ocirc;ler, et d&rsquo;assurer les gestes, les conduites, les opinions et les discours des &ecirc;tres vivants. &raquo;&nbsp;<\/em><strong>Giorgio Agamben&nbsp;<\/strong>dans son ouvrage<strong>&nbsp;<em>Qu&rsquo;est-ce qu&rsquo;un <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_f7f23a50809cf00a447146e8009df992\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dispositif\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>dispositif<\/a> ?<\/em><\/strong>, &eacute;ditions Rivages Poche Petite Biblioth&egrave;que, 2014, quatri&egrave;me de couverture.<\/p>\n\n\n\n<p>La <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_49c308394f98c07816c863837e340db9\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/notion\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>notion<\/a> de <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_f7f23a50809cf00a447146e8009df992\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dispositif\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>dispositif<\/a> est souvent &eacute;voqu&eacute;e pour penser les structures visibles et invisibles que juxtaposent le pouvoir et le savoir. D&eacute;velopp&eacute;e notamment &agrave; partir des textes de&nbsp;<strong>Michel Foucault<\/strong>,&nbsp;le <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_f7f23a50809cf00a447146e8009df992\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dispositif\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>dispositif<\/a> serait&nbsp;un&nbsp;<strong><a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_742e413c4d2c3d07f6399f477c6baa0f\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/espace\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>espace<\/a> institutionnel qui fonctionne sur le mod&egrave;le de machines &agrave; faire voir et &agrave; faire parler.<\/strong>&nbsp;De mani&egrave;re g&eacute;n&eacute;rale, cette <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_49c308394f98c07816c863837e340db9\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/notion\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>notion<\/a> inclut des pratiques discursives et non discursives qui peuvent &ecirc;tre&nbsp;<strong>conformes &agrave; un&nbsp;<a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_742e413c4d2c3d07f6399f477c6baa0f\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/espace\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>espace<\/a>&nbsp;institutionnel, &agrave; des dispositions architecturales, &agrave; des &eacute;nonc&eacute;s scientifiques, &agrave; des propositions philosophiques, &agrave; des discours, &agrave; des mises, des d&eacute;cors, des sc&eacute;nographies, etc.<\/strong>&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">En art, il faut donc interroger le fonctionnement des dispositifs et les effets qu&rsquo;ils induisent dans la mani&egrave;re de percevoir et d&rsquo;interpr&eacute;ter par leur <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_085c08dcb4d02183d053f44935fe0a2e\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/presentation\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>pr&eacute;sentation<\/a>, l&rsquo;oeuvre. Il faut aussi&nbsp;interroger les dispositifs de <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_085c08dcb4d02183d053f44935fe0a2e\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/presentation\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>pr&eacute;sentation<\/a> de l&rsquo;&oelig;uvre [nouvelles formes de chor&eacute;graphie spatiale ou de d&eacute;cor de th&eacute;&acirc;tre] et leurs capacit&eacute;s &agrave; affecter le <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_0b9e9b9d6b78387e26f655ae77b288bc\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/statut-du-spectateur\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>spectateur<\/a>.<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\">\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong><mark style=\"background-color:rgba(0, 0, 0, 0)\" class=\"has-inline-color has-vivid-red-color\">Le <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_f7f23a50809cf00a447146e8009df992\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dispositif\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>dispositif<\/a> est &laquo;&nbsp;<em>un ensemble r&eacute;solument h&eacute;t&eacute;rog&egrave;ne, comportant des discours, des institutions, des <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_8ef8ff049713a60ac6c8e21de38ccfa6\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/amenagement\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>am&eacute;nagements<\/a> <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_2f5511a24a9ca4b86593cee15a17fe06\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/architecture\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>architecturaux<\/a>, des d&eacute;cisions r&eacute;glementaires, des lois, des mesures administratives, des &eacute;nonc&eacute;s scientifiques, des propositions philosophiques, morales, philanthropiques, bref&nbsp;: du dit, aussi bien que du non-dit<\/em>&nbsp;&raquo; (Michel Foucault, cit&eacute; par&nbsp;Jean-Samuel Beuscart, 2006, p. 299, <a href=\"https:\/\/www.cairn.info\/revue-terrains-et-travaux-2006-2-page-3.htm\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.cairn.info\/revue-terrains-et-travaux-2006-2-page-3.htm<\/a>).<\/mark><\/strong><\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\">\n\n\n\n<p><strong>Probl&eacute;matique soulev&eacute;e : Quelle est l&rsquo;<a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_a40b4a7b0e94531604b986050941f021\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/couleur-autonome\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>autonomie<\/a> et\/ou l&rsquo;h&eacute;t&eacute;ronomie (soumission) de l&rsquo;&oelig;uvre vis-&agrave;-vis du <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_f7f23a50809cf00a447146e8009df992\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dispositif\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>dispositif<\/a>&nbsp;?<\/strong><\/p>\n\n\n\n<p>Parfois, le design d&rsquo;<a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_00e1dcd087643be50967bd2050b29be5\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/exposition\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>exposition<\/a> est plus important que les oeuvres elles-m&ecirc;mes comme si le contenant prenait le dessus sur le contenu.<\/p>\n\n\n\n<p>Parfois, l&rsquo;oeuvre fait <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_f7f23a50809cf00a447146e8009df992\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dispositif\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>dispositif<\/a> ou le <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_f7f23a50809cf00a447146e8009df992\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dispositif\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>dispositif<\/a> fait oeuvre.<\/p>\n\n\n\n<p>Parfois,&nbsp;les dispositifs d&rsquo;<a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_00e1dcd087643be50967bd2050b29be5\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/exposition\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>exposition<\/a>, de <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_085c08dcb4d02183d053f44935fe0a2e\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/presentation\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>pr&eacute;sentation<\/a>, de <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_5f2551e558bab09cf227bd91dadd9c78\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dispositif-de-monstration\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>monstration<\/a> prennent des formes inattendues et spectaculaires. Ces aspects visuels cherchent &agrave; faire ressentir au <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_0b9e9b9d6b78387e26f655ae77b288bc\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/statut-du-spectateur\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>spectateur<\/a> une v&eacute;ritable exp&eacute;rience esth&eacute;tique.&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p>Est-ce que ces dispositifs expositionnels peuvent uniformiser la <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_085c08dcb4d02183d053f44935fe0a2e\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/presentation\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>pr&eacute;sentation<\/a> des &oelig;uvres&nbsp;?&nbsp;<em><a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_7d317921d346b91a28704f946f0df463\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/white-cube\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>white cube<\/a><\/em>,&nbsp;<em><a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_51c18d31e12763f47487681a765fc934\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/black-box\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>black box<\/a><\/em>,&nbsp;<em>workshop<\/em>, <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_46855be4ba6b2c5d09178376ffca7fba\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/diorama\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>diorama<\/a>, plateforme participative, etc.<\/p>\n\n\n\n<p>Imposent-ils une norme artistique ou bien sont-ils un nouvel <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_f9070c026db1e48a0f49dcd468ee634f\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/pinceau\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>outil<\/a> cr&eacute;atif pour les artistes&nbsp;?<\/p>\n\n\n\n<p>Ces dispositifs sont-ils atemporels&nbsp;ou bien correspondent-ils &agrave; des p&eacute;riodes particuli&egrave;res de l&rsquo;histoire&nbsp;?<\/p>\n\n\n\n<p>Avec le d&eacute;veloppement des smartphones, iPad&hellip;, les institutions doivent repenser leur m&eacute;diation culturelle &agrave; travers ces dispositifs technologiques. Comment les institutions tirent-elles partie de tels dispositifs pour promouvoir leurs expositions&nbsp;? Et s&rsquo;en servent-elles uniquement comme d&rsquo;<a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_1eed1d5b5785684facea8a1fb679d257\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/outils\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>outils<\/a> de m&eacute;diation&nbsp;? La m&eacute;diation, au sens g&eacute;n&eacute;ral, peut-elle &ecirc;tre vue comme un ensemble de dispositifs de capture du <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_0b9e9b9d6b78387e26f655ae77b288bc\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/statut-du-spectateur\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>spectateur<\/a>&nbsp;? Cette utilisation des dispositifs technologiques d&eacute;forme-t-elle le regard du <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_0b9e9b9d6b78387e26f655ae77b288bc\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/statut-du-spectateur\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>spectateur<\/a> par rapport &agrave; l&rsquo;&oelig;uvre&nbsp;?<\/p>\n\n\n\n<p>Certains&nbsp;<strong>agencements institutionnels et\/ou discours<\/strong>&nbsp;des acteurs du <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_cad469f866250aa8415850091ec1bdfb\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/champ\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>champ<\/a> artistique &ndash; commissaires, critiques d&rsquo;art, historiens de l&rsquo;art etc. &ndash;&nbsp;<strong>participent aussi de la mise en &oelig;uvre du <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_f7f23a50809cf00a447146e8009df992\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dispositif\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>dispositif<\/a><\/strong>. Quels impacts ont ces agencements et discours&nbsp;sur la r&eacute;ception,&nbsp;la perception et l&rsquo;interpr&eacute;tation des &oelig;uvres&nbsp;par les <a class=\"glossaryLink\"  aria-describedby=\"tt\"  data-cmtooltip=\"cmtt_0b9e9b9d6b78387e26f655ae77b288bc\"  href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/statut-du-spectateur\/\"  target=\"_blank\"  data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex='0' role='link'>spectateurs<\/a> par exemple ?&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<hr class=\"wp-block-separator has-alpha-channel-opacity\">\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center\"><strong>Ressource pour aller plus loin : <a rel=\"noreferrer noopener\" href=\"https:\/\/moocdigital.paris\/cours\/arts-dispositifs\/art-dispositifs\" target=\"_blank\">https:\/\/moocdigital.paris\/cours\/arts-dispositifs\/art-dispositifs<\/a> <\/strong><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Dispositif Qu&rsquo;est-ce qu&rsquo;un dispositif en art ? Ensemble d\u2019\u00e9l\u00e9ments (espace architectural, \u00e9l\u00e9ments de design, luminosit\u00e9, mise en sc\u00e8ne, d\u00e9cors, discours, modalit\u00e9s de pr\u00e9sentation, d&rsquo;accrochage, de monstration, d&rsquo;exposition &#8230;) agenc\u00e9s pour une oeuvre en vue de donner \u00e0 (la) penser, \u00e0 (la) voir, \u00e0 (la) ressentir, et \u00e0 (en) parler. D\u00e9finitions g\u00e9n\u00e9ralistes :&nbsp; \u00ab\u00a0Mani\u00e8re dont sont&nbsp;dispos\u00e9es,&nbsp;en &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":13828,"menu_order":0,"template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-5747","glossary","type-glossary","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"jetpack_sharing_enabled":true,"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/5747","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/glossary"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/glossary"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/5747\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5754,"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/glossary\/5747\/revisions\/5754"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/13828"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5747"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}