{"id":12501,"date":"2026-07-04T10:38:03","date_gmt":"2026-07-04T08:38:03","guid":{"rendered":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/?p=12501"},"modified":"2026-07-04T11:07:00","modified_gmt":"2026-07-04T09:07:00","slug":"la-premiere-photographie","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/2026\/07\/04\/la-premiere-photographie\/","title":{"rendered":"Bicentenaire de la photographie : naissance d&rsquo;une nouvelle technique de la repr\u00e9sentation"},"content":{"rendered":"<figure class=\"wp-block-jetpack-videopress jetpack-videopress-player\" style=\"\">\n\t\t\t<div class=\"jetpack-videopress-player__wrapper\"> <div class=\"jetpack-video-wrapper\"><iframe loading=\"lazy\" title=\"VideoPress Video Player\" aria-label=\"VideoPress Video Player\" width=\"925\" height=\"520\" src=\"https:\/\/videopress.com\/embed\/SJwBRndB?cover=1&amp;autoPlay=0&amp;controls=1&amp;loop=0&amp;muted=0&amp;persistVolume=1&amp;playsinline=0&amp;preloadContent=metadata&amp;useAverageColor=1&amp;posterUrl=https%3A%2F%2Fvideos.files.wordpress.com%2FSJwBRndB%2Fles-points-de-vue-ou-linvention-de-la-photographie_mp4.scrubthumb.jpg&amp;hd=0\" frameborder=\"0\" allowfullscreen data-resize-to-parent=\"true\" allow=\"clipboard-write; presentation\"><\/iframe><script src='https:\/\/v0.wordpress.com\/js\/next\/videopress-iframe.js?m=1770107250'><\/script><\/div><\/div>\n\t\t\t\n\t\t\t\n\t\t<\/figure>\n\t\t\n\n\n<div style=\"height:239px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<figure class=\"wp-block-jetpack-image-compare\"><div class=\"juxtapose\" data-mode=\"horizontal\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"26586\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/plaque_imp_niepce2-1-scaled.png?ssl=1\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"2153\" class=\"image-compare__image-before\"\/><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" id=\"26581\" src=\"https:\/\/i0.wp.com\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/plaque_etain_niepce-scaled.png?ssl=1\" alt=\"\" width=\"2560\" height=\"2153\" class=\"image-compare__image-after\"\/><\/div><\/figure>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center wp-block-paragraph\">Consid&eacute;r&eacute;e comme la premi&egrave;re <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Photographie\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Photographie&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Photographie &amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;Voir aussi &agrave; &amp;lt;strong&amp;gt;https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/2025\/10\/30\/connaitre-quelques-reperes-en-photographie\/&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-columns&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-column&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figure class=&amp;quot;wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-embed__wrapper&amp;quot;&amp;gt;https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QCqtfAEBA6o&amp;amp;list=PL9LWAQYUI74si6AiWjm5TKg8OFo41V2No&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figcaption class=&amp;quot;wp-element-caption&amp;quot;&amp;gt;Cliquez sur la playliste de 25 vid&eacute;os sur l&amp;#039;histoire et les techniques de la photographie(...)&amp;lt;\/figcaption&amp;gt;&amp;lt;\/figure&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">photographie<\/a> (ou <strong>h&eacute;liographie<\/strong> : &laquo; <em>&eacute;criture par le soleil<\/em> &raquo;) permanente r&eacute;ussie prise dans sa maison de Saint-Loup-de-Varennes pr&egrave;s de Chalon-sur-Sa&ocirc;ne en Bourgogne. Plaque d&rsquo;<a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Tube de peinture\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Tube de peinture&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Tube de peinture&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;Avant cette invention, les peintres broyaient leurs pigments, pr&eacute;paraient leurs huiles et autres liants et conservaient le tout dans &hellip; des vessies de porc !&amp;lt;br\/&amp;gt;1822 : nouvel emballage fait de seringues en verre ou en m&eacute;tal mais le co&ucirc;t &eacute;lev&eacute; emp&ecirc;che la diffusion.&amp;lt;br\/&amp;gt;1841 : &amp;lt;strong&amp;gt;brevet(...)&amp;lt;\/strong&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/tube-de-peinture\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/tube-de-peinture\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">&eacute;tain<\/a> poli, recouverte d&rsquo;une fine couche de bitume de Jud&eacute;e, une substance qui a la particularit&eacute; de durcir apr&egrave;s une <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Exposition\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Exposition&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Exposition&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Manuel de mus&eacute;ographie, petit guide &agrave; l&amp;#039;usage des responsables de mus&eacute;e, sous la direction de Marie-Odile de Bary et Jean-Michel Tobelem, &eacute;ditions S&eacute;guier Option Culture, 1998&amp;lt;\/strong&amp;gt;, &amp;lt;strong&amp;gt;page 223&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-group&amp;quot;&amp;gt;&amp;quot;&amp;lt;em&amp;gt;De sa&amp;nbsp;&amp;lt;strong&amp;gt;racine latine&amp;nbsp;expositio, le terme exposition avant d&amp;#039;abord &agrave; la fois au figur&eacute; le sens(...)&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;\/em&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/exposition\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/exposition\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">exposition<\/a> &agrave; la <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Lumi&egrave;re\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Lumi&egrave;re&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Lumi&egrave;re&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;La lumi&egrave;re joue un r&ocirc;le essentiel dans la perception de l&rsquo;&oelig;uvre : elle la rend visible. Selon ses qualit&eacute;s, elle donne aux surfaces et aux couleurs des apparences diff&eacute;rentes et produit des ombres essentielles &agrave; la compr&eacute;hension des volumes en sculpture ou en architecture.&amp;lt;br\/&amp;gt;La lumi&egrave;re est(...) &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/lumiere\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/lumiere\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">lumi&egrave;re<\/a>, 16,7 x 20,3 x 0,15 cm, Universit&eacute; d&rsquo;Austin, Texas, Etats-Unis.<\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">Le 12 avril 1816, <strong>Nic&eacute;phore Ni&eacute;pce<\/strong> d&eacute;crit le premier appareil photographique qu&rsquo;il vient de mettre au point dans un courrier adress&eacute; &agrave; son fr&egrave;re Claude : &laquo;&nbsp;<em>Je profite du peu de <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Temps\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Temps&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Temps&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Le temps est une dimension de notre r&eacute;alit&eacute;, celle qui se manifeste dans le changement, dans le fait que toutes les choses ne cessent de devenir autres que ce qu&amp;#039;elles &eacute;taient&amp;lt;\/strong&amp;gt;.&amp;lt;br\/&amp;gt; Le temps peut &ecirc;tre li&eacute; &agrave; la narration. La narration est l&rsquo;acte de langage par lequel on raconte quelque chose.(...) &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/temps\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/temps\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">temps<\/a> que nous avons &agrave; passer ici pour faire faire une esp&egrave;ce d&rsquo;oeil artificiel qui est une petite bo&icirc;te carr&eacute;e de 6 pouces de chaque face ; laquelle sera munie d&rsquo;un tuyau susceptible de s&rsquo;allonger et portant un verre lenticulaire. Je ne pourrais sans cet appareil me rendre compl&egrave;tement &agrave; raison de mon proc&eacute;d&eacute;.<\/em>&laquo;&nbsp;<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\">La premi&egrave;re <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Photographie\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Photographie&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Photographie &amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;Voir aussi &agrave; &amp;lt;strong&amp;gt;https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/2025\/10\/30\/connaitre-quelques-reperes-en-photographie\/&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-columns&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-column&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figure class=&amp;quot;wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-embed__wrapper&amp;quot;&amp;gt;https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QCqtfAEBA6o&amp;amp;list=PL9LWAQYUI74si6AiWjm5TKg8OFo41V2No&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figcaption class=&amp;quot;wp-element-caption&amp;quot;&amp;gt;Cliquez sur la playliste de 25 vid&eacute;os sur l&amp;#039;histoire et les techniques de la photographie(...)&amp;lt;\/figcaption&amp;gt;&amp;lt;\/figure&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">photographie<\/a> aurait &eacute;t&eacute; prise entre le 4 juin et le 18 juillet 1827, et, selon le chercheur Jean-Louis Marignier (CNRS), elle aurait n&eacute;cessit&eacute; deux jours d&rsquo;<a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Exposition\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Exposition&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Exposition&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Manuel de mus&eacute;ographie, petit guide &agrave; l&amp;#039;usage des responsables de mus&eacute;e, sous la direction de Marie-Odile de Bary et Jean-Michel Tobelem, &eacute;ditions S&eacute;guier Option Culture, 1998&amp;lt;\/strong&amp;gt;, &amp;lt;strong&amp;gt;page 223&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-group&amp;quot;&amp;gt;&amp;quot;&amp;lt;em&amp;gt;De sa&amp;nbsp;&amp;lt;strong&amp;gt;racine latine&amp;nbsp;expositio, le terme exposition avant d&amp;#039;abord &agrave; la fois au figur&eacute; le sens(...)&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;\/em&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/exposition\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/exposition\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">exposition<\/a>.<\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.museeniepce.com\/index.php?\/collections\/enjeux-de-la-photographie\/Nicephore-Niepce\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.museeniepce.com\/index.php?\/collections\/enjeux-de-la-photographie\/Nicephore-Niepce<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"https:\/\/www.hrc.utexas.edu\/niepce-heliograph\/\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.hrc.utexas.edu\/niepce-heliograph\/\/<\/a><\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center has-medium-font-size wp-block-paragraph\"><strong>La <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Photographie\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Photographie&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Photographie &amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;Voir aussi &agrave; &amp;lt;strong&amp;gt;https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/2025\/10\/30\/connaitre-quelques-reperes-en-photographie\/&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-columns&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-column&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figure class=&amp;quot;wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-embed__wrapper&amp;quot;&amp;gt;https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QCqtfAEBA6o&amp;amp;list=PL9LWAQYUI74si6AiWjm5TKg8OFo41V2No&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figcaption class=&amp;quot;wp-element-caption&amp;quot;&amp;gt;Cliquez sur la playliste de 25 vid&eacute;os sur l&amp;#039;histoire et les techniques de la photographie(...)&amp;lt;\/figcaption&amp;gt;&amp;lt;\/figure&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">photographie<\/a> rel&egrave;ve aussi de diff&eacute;rents statuts : artistique, documentaire, scientifique, journalistique, familiale, num&eacute;rique.<\/strong> <\/p>\n\n\n\n<div style=\"height:20px\" aria-hidden=\"true\" class=\"wp-block-spacer\"><\/div>\n\n\n\n<p class=\"has-text-align-center has-medium-font-size wp-block-paragraph\"><strong>Ressources sur cette <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Pratiques tridimensionnelles\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Pratiques tridimensionnelles&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;Les pratiques tridimensionnelles concernent les domaines de la sculpture, de l&amp;#039;installation (&amp;quot;&amp;lt;em&amp;gt;in situ&amp;lt;\/em&amp;gt;&amp;quot; ou pas), de l&amp;#039;architecture, du design. Les pratiques tridimensionnelles jouent avec le plein et le vide, investissent l&rsquo;espace, prennent vie avec des mat&eacute;riaux divers, sous des gestes vari&eacute;s,(...) &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/pratiques-tridimensionnelles\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/pratiques-tridimensionnelles\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">pratique<\/a> : <\/strong><\/p>\n\n\n\n<div class=\"wp-block-group\"><div class=\"wp-block-group__inner-container is-layout-constrained wp-block-group-is-layout-constrained\">\n<blockquote class=\"wp-block-quote has-text-align-center has-black-color has-text-color has-background has-link-color has-medium-font-size wp-elements-1 is-layout-flow wp-block-quote-is-layout-flow\" style=\"background-color:#fcb9000f\">\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Extrait du <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Manifeste\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Manifeste&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Manifeste&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;Un manifeste est une d&eacute;claration publique des intentions d&amp;#039;un artiste ou d&amp;#039;un ensemble d&amp;#039;artistes qui explique leurs id&eacute;es, leur d&eacute;marche, lan&ccedil;ant ainsi leur mouvement artistique. Il peut prendre la forme d&amp;#039;un discours, d&amp;#039;un texte ou &ecirc;tre r&eacute;sum&eacute; dans la cr&eacute;ation d&amp;#039;une seule &oelig;uvre qui(...) &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/manifeste\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/manifeste\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">manifeste<\/a> du Bicentenaire de la <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Photographie\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Photographie&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Photographie &amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;Voir aussi &agrave; &amp;lt;strong&amp;gt;https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/2025\/10\/30\/connaitre-quelques-reperes-en-photographie\/&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-columns&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-column&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figure class=&amp;quot;wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-embed__wrapper&amp;quot;&amp;gt;https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QCqtfAEBA6o&amp;amp;list=PL9LWAQYUI74si6AiWjm5TKg8OFo41V2No&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figcaption class=&amp;quot;wp-element-caption&amp;quot;&amp;gt;Cliquez sur la playliste de 25 vid&eacute;os sur l&amp;#039;histoire et les techniques de la photographie(...)&amp;lt;\/figcaption&amp;gt;&amp;lt;\/figure&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Photographie<\/a><\/strong> : Cette invention, o&ugrave; se m&ecirc;laient volont&eacute; d&rsquo;exploration et magie de la <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Lumi&egrave;re\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Lumi&egrave;re&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Lumi&egrave;re&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;La lumi&egrave;re joue un r&ocirc;le essentiel dans la perception de l&rsquo;&oelig;uvre : elle la rend visible. Selon ses qualit&eacute;s, elle donne aux surfaces et aux couleurs des apparences diff&eacute;rentes et produit des ombres essentielles &agrave; la compr&eacute;hension des volumes en sculpture ou en architecture.&amp;lt;br\/&amp;gt;La lumi&egrave;re est(...) &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/lumiere\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/lumiere\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">lumi&egrave;re<\/a>, a r&eacute;volutionn&eacute; notre monde, en modifiant profond&eacute;ment l&rsquo;esprit et la <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Nature\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Nature&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Nature&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;La nature d&eacute;signe l&amp;#039;ensemble des &eacute;l&eacute;ments et des ph&eacute;nom&egrave;nes qui existent dans le monde physique, existant ind&eacute;pendamment de l&rsquo;humain et que nous pouvons observer tout autour de nous, tels que les plantes, les animaux, les paysages, les &eacute;l&eacute;ments naturels (eau, air, terre), etc. Elle est(...)&amp;lt;\/strong&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/nature\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/nature\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">nature<\/a> de ses <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Repr&eacute;sentation\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Repr&eacute;sentation&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Repr&eacute;sentation&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;Voir aussi &agrave; pr&eacute;sentation. Ces deux mots ne s&amp;#039;opposent pas, ils se compl&egrave;tent.&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;strong&amp;gt;La repr&eacute;sentation est un rendu visible qui en double un autre : on repr&eacute;sente le r&eacute;el. Le r&eacute;el est pr&eacute;sent sous nos yeux, on le double en r&eacute;alisant un dessin, une peinture, une photographie de celui-ci.&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;figure class=&amp;quot;wp-block-image aligncenter size-large&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;\/figure&amp;gt;&amp;lt;div style=&amp;quot;height:20px&amp;quot; aria-hidden=&amp;quot;true&amp;quot;(...)&amp;lt;\/div&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/representation\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/representation\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">repr&eacute;sentations<\/a>, en induisant un <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Rapport au r&eacute;el\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Rapport au r&eacute;el&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Rapport au r&eacute;el&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;D&eacute;signe le(s) lien(s) qu&amp;#039;une oeuvre entretient avec le r&eacute;el, qu&amp;#039;il soit son r&eacute;f&eacute;rent (&amp;lt;em&amp;gt;mimesis&amp;lt;\/em&amp;gt;, ressemblance, degr&eacute; d&amp;#039;iconicit&eacute; tr&egrave;s fort), son double (&amp;lt;em&amp;gt;analogon&amp;lt;\/em&amp;gt;, vraisemblance), &eacute;loign&eacute; de sa repr&eacute;sentation (valeur expressive de l&amp;#039;&eacute;cart), totalement absent (abstraction et degr&eacute;(...) &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/rapport-reel\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/rapport-reel\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">rapport au r&eacute;el<\/a> neuf.&nbsp;<br>La <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Photographie\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Photographie&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Photographie &amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;Voir aussi &agrave; &amp;lt;strong&amp;gt;https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/2025\/10\/30\/connaitre-quelques-reperes-en-photographie\/&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-columns&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-column&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figure class=&amp;quot;wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-embed__wrapper&amp;quot;&amp;gt;https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QCqtfAEBA6o&amp;amp;list=PL9LWAQYUI74si6AiWjm5TKg8OFo41V2No&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figcaption class=&amp;quot;wp-element-caption&amp;quot;&amp;gt;Cliquez sur la playliste de 25 vid&eacute;os sur l&amp;#039;histoire et les techniques de la photographie(...)&amp;lt;\/figcaption&amp;gt;&amp;lt;\/figure&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">photographie<\/a> se fonda sur une utopie, celle de croire qu&rsquo;il &eacute;tait possible de r&eacute;duire la distance entre le <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : R&eacute;el\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;R&eacute;el&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;R&eacute;el&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Le r&eacute;el est bien ce qui est et, en tant que tel, un et absolu, identique pour tous. &amp;lt;\/strong&amp;gt;Le r&eacute;el est, par d&eacute;finition, ce qui est. &amp;lt;strong&amp;gt;Mais il ne faut pas le r&eacute;duire &agrave; ce qui est mat&eacute;riel.&amp;lt;\/strong&amp;gt; La lumi&egrave;re, le vent, les sons... sont immat&eacute;riels (on ne peut pas les toucher, les prendre) pourtant ils sont(...) &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/reel\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/reel\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">r&eacute;el<\/a> et sa reproduction, celle de laisser penser que l&rsquo;objet et son <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Image\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Image&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Image &amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;L&rsquo;image est une repr&eacute;sentation de quelque chose ou de quelqu&rsquo;un par un proc&eacute;d&eacute; manuel (le crayon, la peinture, etc.) ou m&eacute;canique (l&rsquo;appareil photographique, vid&eacute;o &hellip;). C&rsquo;est aussi une repr&eacute;sentation imprim&eacute;e o&ugrave; ce qui est reproduit ou imit&eacute; &eacute;voque quelque chose ou quelqu&rsquo;un.&amp;lt;br&amp;gt;On distingue(...) &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/image\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/image\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">image<\/a> photographique pouvaient se confondre.&nbsp;<\/p>\n<cite><a href=\"https:\/\/bicentenairephotographie.culture.gouv.fr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Site officiel du Bicentenaire de la <\/a><a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Photographie\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Photographie&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Photographie &amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;Voir aussi &agrave; &amp;lt;strong&amp;gt;https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/2025\/10\/30\/connaitre-quelques-reperes-en-photographie\/&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-columns&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-column&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figure class=&amp;quot;wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-embed__wrapper&amp;quot;&amp;gt;https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QCqtfAEBA6o&amp;amp;list=PL9LWAQYUI74si6AiWjm5TKg8OFo41V2No&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figcaption class=&amp;quot;wp-element-caption&amp;quot;&amp;gt;Cliquez sur la playliste de 25 vid&eacute;os sur l&amp;#039;histoire et les techniques de la photographie(...)&amp;lt;\/figcaption&amp;gt;&amp;lt;\/figure&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Photographie<\/a><\/cite><\/blockquote>\n<\/div><\/div>\n\n\n\n<ul class=\"wp-block-list\">\n<li class=\"has-medium-font-size\"><a href=\"https:\/\/bicentenairephotographie.culture.gouv.fr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Site officiel du Bicentenaire de la <\/a><a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Photographie\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Photographie&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Photographie &amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;Voir aussi &agrave; &amp;lt;strong&amp;gt;https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/2025\/10\/30\/connaitre-quelques-reperes-en-photographie\/&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-columns&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-column&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figure class=&amp;quot;wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-embed__wrapper&amp;quot;&amp;gt;https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QCqtfAEBA6o&amp;amp;list=PL9LWAQYUI74si6AiWjm5TKg8OFo41V2No&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figcaption class=&amp;quot;wp-element-caption&amp;quot;&amp;gt;Cliquez sur la playliste de 25 vid&eacute;os sur l&amp;#039;histoire et les techniques de la photographie(...)&amp;lt;\/figcaption&amp;gt;&amp;lt;\/figure&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Photographie<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\">Levez les Yeux : <strong>vendredi 18 septembre 2026<\/strong> + <strong>Journ&eacute;es europ&eacute;ennes du patrimoine des 19 et 20 septembre 2026<\/strong>, dont l&rsquo;un des deux th&egrave;mes nationaux sera &laquo;&nbsp;<a href=\"https:\/\/journeesdupatrimoine.culture.gouv.fr\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">Patrimoine de la <\/a><a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Photographie\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Photographie&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Photographie &amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;Voir aussi &agrave; &amp;lt;strong&amp;gt;https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/2025\/10\/30\/connaitre-quelques-reperes-en-photographie\/&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-columns&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-column&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figure class=&amp;quot;wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-embed__wrapper&amp;quot;&amp;gt;https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QCqtfAEBA6o&amp;amp;list=PL9LWAQYUI74si6AiWjm5TKg8OFo41V2No&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figcaption class=&amp;quot;wp-element-caption&amp;quot;&amp;gt;Cliquez sur la playliste de 25 vid&eacute;os sur l&amp;#039;histoire et les techniques de la photographie(...)&amp;lt;\/figcaption&amp;gt;&amp;lt;\/figure&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">photographie<\/a>&nbsp;&raquo;.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\"><a href=\"https:\/\/eduscol.education.gouv.fr\/6597\/la-grande-lessiver\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">La Grande Lessive&reg; &laquo;&nbsp;Photo (et) graphie&nbsp;&raquo;<\/a> : jeudi 15 octobre 2026. Avec ou sans appareil photographique, les participants pourront explorer les liens entre <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Lumi&egrave;re\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Lumi&egrave;re&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Lumi&egrave;re&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;La lumi&egrave;re joue un r&ocirc;le essentiel dans la perception de l&rsquo;&oelig;uvre : elle la rend visible. Selon ses qualit&eacute;s, elle donne aux surfaces et aux couleurs des apparences diff&eacute;rentes et produit des ombres essentielles &agrave; la compr&eacute;hension des volumes en sculpture ou en architecture.&amp;lt;br\/&amp;gt;La lumi&egrave;re est(...) &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/lumiere\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/lumiere\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">lumi&egrave;re<\/a>, <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Dessin\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Dessin&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Dessin&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Le dessin est une pratique bidimensionnelle fondamentale en art. Elle se d&eacute;compose en r&eacute;alisations de techniques, de natures et de statuts diff&eacute;rents. Elle est toujours actuelle ! Le dessin contemporain a son salon https:\/\/www.drawingnowparis.com\/&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;Dessiner est souvent per&ccedil;u comme la(...) &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dessin\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/dessin\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">dessin<\/a>, &eacute;criture et cr&eacute;ation d&rsquo;images.<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\"><a href=\"https:\/\/eduscol.education.gouv.fr\/6435\/la-photographie-reflet-d-une-vision-du-monde\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/eduscol.education.gouv.fr\/6435\/la-photographie-reflet-d-une-vision-du-monde<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\"><a href=\"https:\/\/observervoir.rencontres-arles.com\/\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/observervoir.rencontres-arles.com\/<\/a> Rencontres d&rsquo;Arles<\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\"><a href=\"https:\/\/www.ersilia.fr\/authentification\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/www.ersilia.fr\/authentification<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\"><a href=\"https:\/\/histoiredesarts.culture.gouv.fr\/Fiches-reperes\/Photographie\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/histoiredesarts.culture.gouv.fr\/Fiches-reperes\/<\/a><a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Photographie\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Photographie&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Photographie &amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;Voir aussi &agrave; &amp;lt;strong&amp;gt;https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/2025\/10\/30\/connaitre-quelques-reperes-en-photographie\/&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-columns&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-column&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figure class=&amp;quot;wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-embed__wrapper&amp;quot;&amp;gt;https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QCqtfAEBA6o&amp;amp;list=PL9LWAQYUI74si6AiWjm5TKg8OFo41V2No&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figcaption class=&amp;quot;wp-element-caption&amp;quot;&amp;gt;Cliquez sur la playliste de 25 vid&eacute;os sur l&amp;#039;histoire et les techniques de la photographie(...)&amp;lt;\/figcaption&amp;gt;&amp;lt;\/figure&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Photographie<\/a><\/li>\n\n\n\n<li class=\"has-medium-font-size\"><a href=\"https:\/\/collection.cnap.fr\/artworks\/tree_domain_all\/Photographie?page=1\" target=\"_blank\" rel=\"noreferrer noopener\">https:\/\/collection.cnap.fr\/artworks\/tree_domain_all\/<\/a><a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Photographie\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Photographie&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Photographie &amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;Voir aussi &agrave; &amp;lt;strong&amp;gt;https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/2025\/10\/30\/connaitre-quelques-reperes-en-photographie\/&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-columns&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-column&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figure class=&amp;quot;wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-embed__wrapper&amp;quot;&amp;gt;https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QCqtfAEBA6o&amp;amp;list=PL9LWAQYUI74si6AiWjm5TKg8OFo41V2No&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figcaption class=&amp;quot;wp-element-caption&amp;quot;&amp;gt;Cliquez sur la playliste de 25 vid&eacute;os sur l&amp;#039;histoire et les techniques de la photographie(...)&amp;lt;\/figcaption&amp;gt;&amp;lt;\/figure&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">Photographie<\/a>?page=1<\/li>\n<\/ul>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Consid&eacute;r&eacute;e comme la premi&egrave;re <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Photographie\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Photographie&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Photographie &amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;Voir aussi &agrave; &amp;lt;strong&amp;gt;https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/2025\/10\/30\/connaitre-quelques-reperes-en-photographie\/&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-columns&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-column&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figure class=&amp;quot;wp-block-embed is-type-video is-provider-youtube wp-block-embed-youtube wp-embed-aspect-16-9 wp-has-aspect-ratio&amp;quot;&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-embed__wrapper&amp;quot;&amp;gt;https:\/\/www.youtube.com\/watch?v=QCqtfAEBA6o&amp;amp;list=PL9LWAQYUI74si6AiWjm5TKg8OFo41V2No&amp;lt;\/div&amp;gt;&amp;lt;figcaption class=&amp;quot;wp-element-caption&amp;quot;&amp;gt;Cliquez sur la playliste de 25 vid&eacute;os sur l&amp;#039;histoire et les techniques de la photographie(...)&amp;lt;\/figcaption&amp;gt;&amp;lt;\/figure&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/photographie\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">photographie<\/a> (ou h&eacute;liographie : &laquo; &eacute;criture par le soleil &raquo;) permanente r&eacute;ussie prise dans sa maison de Saint-Loup-de-Varennes pr&egrave;s de Chalon-sur-Sa&ocirc;ne en Bourgogne. Plaque d&rsquo;<a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Tube de peinture\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Tube de peinture&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Tube de peinture&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;Avant cette invention, les peintres broyaient leurs pigments, pr&eacute;paraient leurs huiles et autres liants et conservaient le tout dans &hellip; des vessies de porc !&amp;lt;br\/&amp;gt;1822 : nouvel emballage fait de seringues en verre ou en m&eacute;tal mais le co&ucirc;t &eacute;lev&eacute; emp&ecirc;che la diffusion.&amp;lt;br\/&amp;gt;1841 : &amp;lt;strong&amp;gt;brevet(...)&amp;lt;\/strong&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/tube-de-peinture\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/tube-de-peinture\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">&eacute;tain<\/a> poli, recouverte d&rsquo;une fine couche de bitume de Jud&eacute;e, une substance qui a la particularit&eacute; de durcir apr&egrave;s une <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Exposition\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Exposition&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Exposition&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Manuel de mus&eacute;ographie, petit guide &agrave; l&amp;#039;usage des responsables de mus&eacute;e, sous la direction de Marie-Odile de Bary et Jean-Michel Tobelem, &eacute;ditions S&eacute;guier Option Culture, 1998&amp;lt;\/strong&amp;gt;, &amp;lt;strong&amp;gt;page 223&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;&amp;lt;div class=&amp;quot;wp-block-group&amp;quot;&amp;gt;&amp;quot;&amp;lt;em&amp;gt;De sa&amp;nbsp;&amp;lt;strong&amp;gt;racine latine&amp;nbsp;expositio, le terme exposition avant d&amp;#039;abord &agrave; la fois au figur&eacute; le sens(...)&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;\/em&amp;gt;&amp;lt;\/div&amp;gt; &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/exposition\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/exposition\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">exposition<\/a> &agrave; la <a class=\"glossaryLink\" title=\"Dico : Lumi&egrave;re\" aria-describedby=\"tt\" data-cmtooltip=\"&lt;div class=glossaryItemTitle&gt;Lumi&egrave;re&lt;\/div&gt;&lt;div class=glossaryItemBody&gt;&amp;lt;strong&amp;gt;Lumi&egrave;re&amp;lt;\/strong&amp;gt;&amp;lt;br\/&amp;gt;La lumi&egrave;re joue un r&ocirc;le essentiel dans la perception de l&rsquo;&oelig;uvre : elle la rend visible. Selon ses qualit&eacute;s, elle donne aux surfaces et aux couleurs des apparences diff&eacute;rentes et produit des ombres essentielles &agrave; la compr&eacute;hension des volumes en sculpture ou en architecture.&amp;lt;br\/&amp;gt;La lumi&egrave;re est(...) &lt;a class=glossaryTooltipMoreLink href=https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/lumiere\/  target=_blank&gt;Term details&lt;\/a&gt;&lt;\/div&gt;\" href=\"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/Dictionnaire\/lumiere\/\" target=\"_blank\" data-gt-translate-attributes='[{\"attribute\":\"data-cmtooltip\", \"format\":\"html\"}]' tabindex=\"0\" role=\"link\">lumi&egrave;re<\/a>, 16,7 x 20,3 &hellip; <\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":12502,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_jetpack_newsletter_access":"","_jetpack_dont_email_post_to_subs":false,"_jetpack_newsletter_tier_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paywalled_content":false,"_jetpack_feature_clip_id":0,"_jetpack_memberships_contains_paid_content":false,"footnotes":"","jetpack_post_was_ever_published":false},"categories":[3,1276,1278,1280,1281,1263,10,1118],"tags":[728,116,625],"class_list":["post-12501","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-cours","category-cours-2026-2027-p-o","category-cours-2026-2027-p-spe","category-cours-2026-2027-seconde","category-cours-2026-2027-t-o","category-cours-terminale-spe-2026-2027","category-niveau-4","category-tuto_technart","tag-niepce","tag-photographie","tag-technique"],"jetpack_sharing_enabled":true,"jetpack_featured_media_url":"https:\/\/i0.wp.com\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-content\/uploads\/2023\/04\/niepce-e1681908616907.png?fit=200%2C139&ssl=1","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12501","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=12501"}],"version-history":[{"count":25,"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12501\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":29213,"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/12501\/revisions\/29213"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media\/12502"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=12501"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=12501"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.profartspla.site\/wordpress\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=12501"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}